อคติกับการลงทุน 2

Leave a comment

November 21, 2011 by Lin

ทุกครั้งที่มีวิกฤต ไม่ว่าวิกฤตการเงิน วิกฤตน้ำท่วมครั้งนี้ สิ่งที่ผมเห็นคืออคติ (Cognitive Bias)ครับ ท่วมยิ่งกว่าน้ำท่วม บางคนมองแง่ร้ายมาก บางคนมองแง่ดีมาก บางคนเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมาก รู้สึกดีมาก ๆ รู้สึกแย่มาก ๆ

อคติเป็นปัจจัยสำคัญที่สร้างความแตกต่างมหาศาลกับนักลงทุน ผมอยากจะเสริมต่อจากตอนแรกที่เขียนไม่สมบูรณ์นัก และเอาสิ่งที่ผมรวบรวมมาเฉพาะที่เกี่ยวกับการลงทุนจากหนังสือมาลงไว้ตรงนี้ แต่จะไม่เขียนอธิบายนะครับ แต่ละหัวข้อมันยาวมาก และกว้างด้วย ถ้าเขียนตัวอย่างลงไป จะสร้าง bias ให้คุณทันที 🙂

1. Anchoring Trap ยึดมั่นในความคิดแรกของตัวเอง ว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง

2. Status Quo ante Trap : การอยู่ในเขตปลอดภัยของตัวเอง หรือ Comfort zone ไม่อยากเปลี่ยนแปลงอะไร

3. Sunk Cost Trap : ปกป้องการตัดสินใจแรก เอาต้นทุนเดิมที่ไม่มีค่าแล้วมาใช้เป็นเกณฑ์

4. Confirmation Trap : การ”เลือก”ฟังเฉพาะข้อมูลสนับสนุนความคิดตัวเอง ไม่ฟังความคิดอื่น ๆ

5. Incomplete information Trap : การตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลไม่ครบด้าน

6. The Conformity Trap : การทำตามกัน ทำตามจ่าฝูง (หรือเซียน)

7. The Illusion of Control Trap : รู้สึกดีกับความรู้สึกว่าเราควบคุมสถานการณ์ได้ (ทั้ง ๆ ที่บางครั้งไม่ใช่)

8. The Coincidence Trap : สับสนกับกฎเรื่องความน่าจะเป็น รู้สึกบังเอิญว่าเราใช้สัญชาติญาณเราเดาถูกเสมอ

9. The Recall Trap : เน้นย้ำกับเหตุการณ์บางอย่าง(ที่เราจำได้ดี)ในความทรงจำมากเกินไป

10. The Superiority Trap : ประเมินความสามารถและทักษะของตัวเองสูงเกินไป

11. Hindsight Traip : รู้สึกว่าเราเข้าใจเหตุการณ์ในอดีตที่เกิดขึ้นได้ดี ดังนั้นเราจะเข้าใช้เหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตด้วย

12. Extrapolation Trap : แนวโน้มในปัจจุบันจะดำเนินต่อไปในอนาคต

13. “I can overcome cognitive biases” Trap : เมื่อใดที่คิดว่าเราควบคุมอคติได้ คือคุณตกอยู่ในอคติข้อนี้

สิ่งดังกล่าวให้หมดไปคงทำไม่ได้ แต่มีให้น้อย ๆ ลง มองโลกตามความเป็นจริงครับ วิธีแก้คือใช้ตรรกะให้เยอะกับความรู้สึก ใครเคยเรียน GMAT พวกนี้จะปน ๆ อยู่ในส่วน Critical Thinking อีกวิธีหนึ่งคือการดูจิตตัวเอง อันนี้การฝึกสติสมาธิช่วยได้เยอะ

วิธีแก้อีกวิธีหนึ่งคือ การใช้ระบบในการตัดสินใจแทนเรา System trade วิธีดังกล่าวช่วยลด bias ลงมาก แต่ปัญหาคือ ระบบนี้ทำให้เราต้องขายก่อนที่ควรจะเป็น และระบบเป็นการอ้างอิงอดีต เมื่อนำมาใช้จริง ต้องปรับไปปรับมาอยู่ดี ซึ่งทำให้เราตกอยู่ใน bias ได้ไม่ต่างกัน

ทั้งสองวิธีดังกล่าวไม่ง่ายเลย และผมกำลังจะบอกสิ่งที่ตรงกันข้ามกับสิ่งที่ผมพูดมาทั้งหมดข้างต้นว่า อันที่จริง bias ช่วยการลงทุนได้ไม่น้อยเหมือนกัน ถ้าไม่มี bias เลย อาจจะไม่ดีด้วยซ้ำไป ดังนั้นแทนที่จะเราจะไปพยายามกำจัดกับจัดการอคติ สิ่งที่สำคัญกว่าคือ “การเข้าใจ” ตัวเอง เข้าใจกลไกต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น บางสิ่งไม่ผิดที่เราจะเชื่อมันแบบนั้น ที่เราจะศรัทธามันอย่างสุดหัวใจ แต่ขอให้เรารู้ตัวเองว่าสิ่งนั้นกำลังเกิดขึ้นเท่านั้นก็พอ

หัวข้อนี้อาจจะสั้น แต่เนื้อหาเยอะสุด ๆ ถ้าทุกคนทำได้ สังคมเราจะน่าอยู่เพิ่มขึ้นด้วยครับ

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_cognitive_biases (ไม่เกี่ยวกับบทความนี้)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Archives

Blog Stats

  • 345,369 hits
%d bloggers like this: